553 . سلق 1 - چغندر معمولى [ چغندر ] به رومى ايروقوليون 2 ، نيز طوطلون 3 ، به سريانى سلقا 4 ، نيز شيلوما و شيلوم 5 ، به فارسى چگندر 6 ، نيز صربه 7 [ ناميده مىشود ] . ديسقوريدس 8 : [ چغندر ] دو نوع است : سياه از شدت سبزى ، كه [ شكم را ] مىبندد و ديگرى 9 لينت مىدهد . ( 1 ) . Beta vulgaris L . ؛ سراپيون ، 145 ؛ ابو منصور ، 312 ؛ ابن سينا ، 505 ؛ عيسى ، 21 30 . ( 2 ) . ايروقوليون ، نسخهء فارسى : بردقولتون ، احتمالا ابدوفوليرن - يونانى ( ؟ ) قس . I , Low ، 351 . نسخهء فارسى مىافزايد : سيفقلون ( يا ، I , Low ، 347 و 351 ) . ( 3 ) . نسخهء الف : طروطلون بايد خواند طوطلون - يونانى ؛ تئوفراست ، 572 ؛ pf . , Low ، 273 . ( 4 ) . سلقا ، قس . I , Low ، 347 . ( 5 ) . شيلوما ، شيلوم ، نسخهء فارسى : شلوقا ، شيلوم . ( 6 ) . نسخهء الف : جكندر ، قس . I , Vullers ، 585 ، نسخهء فارسى : چقندر ، قس . I , Vullers ، 583 . ( 7 ) . صربه ( ؟ ) شايد چندر ( I , Vullers ، 594 ) يا صوطله ( II , Vullers ، 521 ) ، كه با يونانى مطابقت مىكند . I , Low ، 348 . ( 8 ) . ديوسكوريد ، II ، 123 . ( 9 ) . نسخهء فارسى : « نوع ديگر سبز باشد بىلون سياه » . 554 . سلجم 1 - منداب و شلغم حمزه : اصل شلماب 2 از همين است . ظاهرا اين شلغماب 3 است ، شيره‌اش بسيار ترش است به گونه‌اى كه گوشت را مىپزد 4 . رازى : تخم [ منداب ] دشتى صاف ، سياه همانند تخم منداب [ بستانى ] 5 اما سياه‌تر است ، به آسانى جويده مىشود و مزه‌اش همان مزهء [ تخم ] منداب بستانى 6 است . پولس : جانشين آن افشرهء گياهى است كه همراه با خورشيد مىچرخد . [ پولس ] از سودونيون 7 نام مىبرد و مىگويد كه در ترجمه [ به معناى ] « منداب دشتى دروغين » است زيرا به ظاهر به منداب مىماند . ( 1 ) . شكل شلجم نيز ديده مىشود و اين معرب « شلغم » فارسى ( Lane ، 1402 ؛ II , Vullers ، 457 ) - Brassica napus L . Var . oleifera است ( ميمون ، 273 ؛ عيسى ، 1 33 ؛ Lane ، 1402 ) يا Brassica rapa L . ؛ ابو منصور ، 340 ؛ ابن سينا ، 707 ؛ عيسى ، 8 33 . ( 2 ) . الشلماب همان آبكامه است ( II , Vullers ، 458 ) و اين چاشنى تندى است كه از شير و ماست ،